Skip to Content
Pil ve Güç BeslemesiPil Voltajını Ölçmek

Pil Voltajını ESP ile Ölçmek

Pille çalışan bir projede “pil ne durumda?” sorusunun cevabını bilmek gerekir. Böylece pil bitmeden uyarı gönderebilir, ekranda yüzde gösterebilir veya pil kritik seviyeye inince ESP’yi kalıcı uykuya alıp pili koruyabilirsiniz.

ESP’nin analog girişi (ADC) bu iş için yeterlidir, ama pili doğrudan bağlayamazsınız. Araya iki direnç gerekir.

Neden Doğrudan Bağlanmaz?

Li-ion pil 4,2 V’a kadar çıkar. ESP’nin ADC pinleri 3,3 V’u geçemez ve doğru ölçüm aralığı bundan da dardır:

ÇipEn geniş ADC aralığı (12 dB zayıflatma)
ESP32~0,15–2,45 V doğru ölçüm (3,1 V’a kadar okur ama doğrusal değil)
ESP32-S20–2,5 V
ESP32-C30–2,5 V
ESP8266 (çıplak çip)0–1,0 V

Pil voltajını bu aralığa indirmek için gerilim bölücü kullanılır.

Gerilim Bölücü

İki eşit direnç, voltajı tam yarıya böler. 4,2 V, 2,1 V olur. Bu değer ESP32, S2 ve C3’ün güvenilir ölçüm aralığının içindedir.

İki 100 kΩ direnç ve 100 nF kondansatörle ESP ADC pinine pil voltajı ölçme bağlantısı

İki 100 kΩ direnç pil voltajını yarıya indirir. 100 nF kondansatör, ADC’nin örnekleme anında okumayı kararlı tutar.

V_ADC = V_pil × R2 / (R1 + R2) V_pil = V_ADC × (R1 + R2) / R2 R1 = R2 = 100 kΩ → V_pil = V_ADC × 2

Bağlantı:

NoktaBağlantı
R1 üst ucuPil + (TP4056 OUT+ veya anahtardan sonrası)
R1–R2 birleşimiESP ADC1 pini + 100 nF kondansatör
R2 alt ucuGND

Hangi pin?

ADC1 pinlerini kullanın. ESP32’de ADC2, Wi-Fi açıkken kullanılamaz. Diğer çiplerde de ADC1 en sorunsuz seçenektir.

KartADC1 pinleri
ESP32GPIO32–39 (34–39 yalnızca giriş, bölücü için idealdir)
ESP32-S2 (S2 Mini)GPIO1–10
ESP32-C3GPIO0–4
ESP8266A0 (tek analog giriş)

Direnç değeri nasıl seçilir?

Gerilim bölücü, pil bağlı olduğu sürece sürekli akım çeker:

I = 4,2 V / (100 kΩ + 100 kΩ) = 21 µA

Derin uykuda 10–25 µA çeken bir projede 21 µA, uyku akımını ikiye katlar. Seçenekler:

BölücüAkımNot
10k + 10k210 µAPilli projede çok fazla
100k + 100k21 µAÇoğu proje için iyi denge
1M + 1M2 µA100 nF kondansatör şart, okuma biraz daha gürültülü
MOSFET ile anahtarlı~0En verimli, ek parça gerektirir

Kondansatör, yüksek değerli dirençlerde özellikle önemlidir. ADC örnekleme anında kısa bir akım çeker; kondansatör bu akımı karşılar ve okuma çökmez.

ESP32 / S2 / C3 Kodu

Arduino-ESP32 çekirdeğindeki analogReadMilliVolts() fonksiyonu, çipin fabrika kalibrasyonunu kullanarak doğrudan milivolt döndürür. analogRead() ile ham değer okuyup elle hesap yapmaktan çok daha doğrudur.

const int PIL_PIN = 3; // S2 Mini: GPIO3 | ESP32: 34 | C3: 2 const float BOLUCU_ORANI = 2.0; // (R1 + R2) / R2 float pilVoltajiOku() { uint32_t toplam = 0; for (int i = 0; i < 16; i++) { // 16 okumanın ortalaması toplam += analogReadMilliVolts(PIL_PIN); delay(2); } return (toplam / 16.0) * BOLUCU_ORANI / 1000.0; // volt } void setup() { Serial.begin(115200); analogSetPinAttenuation(PIL_PIN, ADC_11db); // en geniş aralık } void loop() { float v = pilVoltajiOku(); Serial.printf("Pil: %.2f V\n", v); delay(1000); }

ADC_11db sabiti yeni çekirdek sürümlerinde “12 dB” olarak da anılır; aynı ayardır ve çoğu kartta varsayılandır.

ESP8266 Kodu (D1 Mini, NodeMCU)

ESP8266’nın tek analog girişi A0’dır ve çipin kendisi yalnızca 0–1 V ölçer. D1 Mini ve çoğu NodeMCU kartında, A0 pininde 220 kΩ + 100 kΩ’luk dahili bir bölücü bulunur. Bu bölücü ölçüm aralığını 0–3,2 V’a çıkarır. Bu yüzden 4,2 V’luk pil için yine ek direnç gerekir.

A0 ile pil arasına seri 100 kΩ eklediğinizde toplam bölücü 4,2 V’u tam ölçek yapar:

(100k + 220k + 100k) / 100k = 4,2 → A0 = 1023 iken pil 4,2 V
float pilVoltajiOku() { int ham = analogRead(A0); // 0–1023 return ham * 4.2 / 1023.0; // seri 100k eklenmiş D1 Mini için }

Kartınızdaki dahili dirençler farklı olabilir. Bilinen bir voltajla (multimetreyle ölçtüğünüz pil) okuyup katsayıyı düzeltin.

Voltajı Yüzdeye Çevirmek

Li-ion voltajı kapasiteyle doğrusal değişmez (bkz. deşarj eğrisi). Bu yüzden “3,0 V = %0, 4,2 V = %100” diye düz çizgi çekmek, ortalarda yanıltıcı sonuç verir. Yaklaşık bir tablo daha gerçekçidir:

Voltaj (dinlenmede)Yaklaşık doluluk
4,20 V%100
4,10 V%90
4,00 V%80
3,90 V%65
3,80 V%50
3,70 V%35
3,60 V%20
3,50 V%10
3,30 V%5
3,00 V%0
float pilYuzdesi(float v) { const float V[] = {3.00, 3.30, 3.50, 3.60, 3.70, 3.80, 3.90, 4.00, 4.10, 4.20}; const float Y[] = { 0, 5, 10, 20, 35, 50, 65, 80, 90, 100}; if (v <= V[0]) return 0; if (v >= V[9]) return 100; for (int i = 1; i < 10; i++) { if (v < V[i]) { return Y[i-1] + (v - V[i-1]) * (Y[i] - Y[i-1]) / (V[i] - V[i-1]); } } return 100; }

Tablo yaklaşıktır; hücreye ve sıcaklığa göre değişir. Ölçümü Wi-Fi’yi açmadan önce yapın. Wi-Fi gönderimi sırasında pil voltajı anlık olarak düşer ve okumayı olduğundan düşük gösterir.

Düşük Pil Koruması

Korumalı TP4056 pili ~2,4 V’ta keser, ama bu Li-ion için zaten derin bir boşalmadır. Yazılımla daha erken davranmak pilin ömrünü uzatır:

float v = pilVoltajiOku(); if (v < 3.30) { // Kritik: son bir uyarı gönder, sonra kalıcı uykuya geç esp_sleep_disable_wakeup_source(ESP_SLEEP_WAKEUP_ALL); // uyandırma kaynaklarını kapat esp_deep_sleep_start(); // reset tuşuna basılana kadar uyur } if (v < 3.50) { // Düşük: uyarı gönder, normal çalışmaya devam et }

Uyandırma kaynakları kapalıyken esp_deep_sleep_start() çağırmak, ESP’yi reset tuşuna basılana kadar uyutur. Proje “ölü” görünür ama pil korunur.

USB Takılıyken Okuma

USB’den beslenirken ve TP4056 şarj ederken ölçtüğünüz değer, pilin kendi voltajı değil şarj voltajıdır (4,2 V’a yakın). “Şarj oluyor” durumunu anlamak için bu yüksek değeri kullanabilirsiniz, ama doluluk yüzdesi olarak göstermeyin.

Özet

  • Pili ADC pinine doğrudan bağlamayın; gerilim bölücü kullanın.
  • 100k + 100k bölücü 4,2 V’u 2,1 V’a indirir ve ~21 µA çeker.
  • ADC1 pinlerini kullanın; ESP32’de ADC2 Wi-Fi ile çalışmaz.
  • ESP32 ailesinde analogReadMilliVolts() kullanın ve birkaç okumanın ortalamasını alın.
  • Yüzdeyi tabloyla hesaplayın, ölçümü Wi-Fi’den önce yapın.

Sıradaki Adım

Bu bölümdeki her şeyi bir arada görmek için pilli Wi-Fi sensör projesine geçin.

İlgili Ürünler

Bu derste anlatılan parçalar: